ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛГАН ШАХСЛАР РЎЙХАТИ КЕНГАЙДИ

Ўзбекистон 2020 Республикаси Президентининг 2020 йил 8 июндаги “Тадбиркорлик фаолияти ва ўзини ўзи банд қилишни давлат томонидан тартибга солишни соддалаштириш чора­тадбирлари тўғрисида”ги Қарори қабул қилинди.

Қарорга кўра, ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг рўйхати кенгайтирилади, уларга бир қатор қулайликлар ва имтиёзлар берилади ҳамда уларнинг фаолиятини масофадан туриб рўйхатга олиш учун ДСҚ томонидан мобил илова ишлаб чиқилади.

Унга кўра, 1 июлдан бошлаб ўзини ўзи банд қилган шахсларни рўйхатга олиш хабар бериш тартибида ўзини ўзи банд қилган сифатида рўйхатдан ўтганликни тасдиқловчи матрицали штрих код (QR-код) берган ҳолда махсус мобил илова ёхуд солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали амалга оширилади ҳамда вақтинчалик меҳнат гувоҳномаларини бериш тартиби бекор қилинади.

Шунингдек, ўзини ўзи банд қилган шахслар 2020 йил учун ижтимоий солиқни ўзини ўзи банд қилган шахс сифатида ҳақиқатда ишлаган вақтидан қатъи назар, базавий ҳисоблаш миқдорининг камида 50 фоизи ҳажмида тўлайди ҳамда ушбу сумма тўлиқлигича Бюджетдан ташқари Пенсия жамғармасига йўналтирилади ва ундан келиб чиққан ҳолда якка тартибдаги тадбиркорлар учун ўрнатилган тартибда пенсия ҳисоблаш учун даромад ҳажми аниқланади.

Шунингдек, муайян даврдан ўзини ўзи банд қилган шахслар ёлланма ишчиларни жалб қила олмаслиги ҳамда иш берувчига эга бўла олмаслиги тўғрисидаги талаб сақланиб қолади.

“Солиқ кодексига мувофиқ ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг меҳнат фаолияти натижасида олинган даромадлари жисмоний шахслар жами даромадлари таркибига киритилмайди”, – дейилади қарорда.

Бундан ташқари, ушбу норматив ҳужжатда Интернет тармоғи орқали хизматлар кўрсатувчи (ишлар бажарувчи) ўзини ўзи банд қилган шахсларга (фрилансинг) қуйидаги ҳуқуқлар берилди:

► кўрсатилган хизматлар (бажарилган ишлар) учун чет элдаги жисмоний ва юридик шахслар – норезидентлардан хорижий валютадаги тўловларни Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимига тегишли маълумотларни киритмаган ҳолда Ўзбекистон Республикасининг банкларидаги ҳисобрақамларига қабул қилиш;

► контракт тузмасдан, келишув тўғрисидаги оммавий таклифни (оферта) қабул қилиш ёки электрон ёзишмалар алмашиш ёхуд ҳисоб-китоб фактураларни (инвойс), шу жумладан, электрон шаклда тақдим қилиш йўли билан чет эллик жисмоний ва юридик шахсларга хизматлар кўрсатиш (ишлар бажариш).

Қарорда қайд этилишича, Давлат солиқ қўмитаси 1 июлга қадар ўзини ўзи банд қилган шахсларни масофадан туриб рўйхатга олиш учун мобил иловани ишлаб чиқиши ва жорий этиши белгиланган. Унда қуйидаги имкониятлар бўлиши назарда тутилади:

● буюртмаларни қабул қилиш ва кўрсатилган хизматлар (товарлар) учун тўловларни амалга ошириш;

● юридик шахсларга хизматлар кўрсатишда (товарларни сотишда) электрон ҳисоб-китоб фактураларни тақдим қилиш;

● мобил илова ёрдамида ихтиёрий асосда даромадлар ва харажатлар ҳисобини юритиш ҳамда ушбу маълумотлардан кейинчалик, шу жумладан, кредит олиш ва (ёки) солиқларни ҳисобдан чиқариш мақсадида фойдаланиш;

● ўзини ўзи банд қилган шахсларнинг товарларини (ишларини, хизматларини) реклама қилиш;

● кўрсатилаётган хизматлар (товарлар) сифатини баҳолаш ва истеъмолчилар томонидан фикр-мулоҳазалар қолдириш.

Шунингдек, қарорга мувофиқ, якка тартибдаги тадбиркорларни давлат солиқ хизмати органларида ҳисобга қўйиш уларни давлат томонидан рўйхатдан ўтказилаётганда (қайта рўйхатга олинаётганда) тадбиркорлик фаолиятини олиб бориш жойи бўйича амалга оширилади ва уларнинг давлат рўйхатидан ўтказилганлиги тўғрисидаги гувоҳнома унда якка тартибдаги тадбиркорнинг фотосурати акс эттирилган ҳолда берилади.

Мазкур ҳужжатда ўзини ўзи банд қилган шахслар учун назарда тутилган фаолият турлари билан шуғулланувчи, иштирокчилари сони камида уч нафар бўлган оилавий корхоналар айланмадан солиқни белгиланган миқдордан 50 фоизга камайтирилган ставкада тўлаш тартиби белгиланган.

Киритилаётган ўзгартиришлар қаторида, шунингдек, 2021 йилда тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланишни осонлаштириш, шу жумладан, қуйидагиларга имкон яратувчи сервислардан реал вақт режимида фойдаланишга ёрдам берадиган “Бизнес навигатор” ахборот тизими жорий қилинади.

Ушбу тизимда қуйидаги вазифалар бўлиши назарда тутилган:

► тадбиркорлик фаолиятининг тегишли ҳудуддаги рақобатбардош турини танлаш;

► кредит олиш учун зарур бўлган бизнес-режа лойиҳаси ва ҳужжатлар тўпламини шакллантириш;

► тегишли тадбиркорлик фаолияти учун тақдим этилган имтиёз ва преференциялар тўғрисида маълумот олиш;

► тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун кўчмас мулк объектларини танлаш.

Адлия вазирлиги қуйидаги ўзини ўзи банд қиладиган шахслар учун фаолият турлари рўйхатини тақдим қилди.

Т/Р ЎЗИНИ ЎЗИ БАНД ҚИЛАДИГАН ШАХСЛАР УЧУН ФАОЛИЯТ ТУРЛАРИ РЎЙХАТИ
1Уйда репетиторлик қилиш – болалар ва катталар билан таълим фанлари бўйича якка тартибда ҳамда гуруҳ бўлиб машғулотлар ўтказиш.
2Болаларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар.
3Беморлар ҳамда доимий равишда ўзгалар парваришига муҳтож кекса кишиларга қараб туриш ва уларни парвариш қилиш бўйича жисмоний шахсларга кўрсатиладиган хизматлар.
4Уй хўжалигини юритиш ва уй ишларини бажариш, шу жумладан, турар жойларни тозалаш, овқат пишириш бўйича уй хўжаликларига хизмат кўрсатиш.
5Хоналарни тозалаш, жисмоний шахс ҳудудини ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш.
6Уйда жисмоний шахсларнинг мебелларини таъмирлаш ва йиғиш.
7Жисмоний шахсларга мураккаб бўлмаган умумий қурилиш, қурилиш-таъмирлаш ишлари (бетон қуйиш, бўёқчилик, сувоқчилик ишлари, ғишт ва кафель териш, перфорация, дурадгорлик, чилангарлик ва бошқа умумий қурилиш ишлари).
8Жисмоний шахсларнинг сантехника ускуналарини майда таъмирлаш ва ўрнатиш.
9Жисмоний шахсларга квартира ичида (шахсий қурилиш ишларида – уй ичида) электр монтаж ишлари (электр хавфсизлиги бўйича рухсати бўлганда).
10Деҳқон ва фуқароларнинг томорқа участкаларида ер чопиш ва рекультивация ишлари.
11Фермер хўжаликлари эгалари буюртмаси бўйича қишлоқ хўжалиги ишлари (қишлоқ хўжалиги ўсимликлари ва ҳайвонларни парвариш қилиш, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиш ва бошқа қишлоқ хўжалиги ишлари).
12Фуқароларнинг дала-ҳовли ва томорқа участкалари ландшафтини барпо этиш ишлари.
13 Қишлоқ хўжалиги ўсимликларини экиш ва парвариш қилишда, қишлоқ хўжалиги экинлари ҳосилини йиғиб олишда деҳқон ва томорқа участкалари эгаларига ёрдам бериш.
14Чорва молларини ўтлатиш, уларни парвариш қилиш.
15Жисмоний шахсларга компьютерларни таъмирлаш ва созлаш, лицензияланган дастурий таъминот ўрнатиш.
16Буюртмачининг уйида бажариладиган маиший техникани ўрнатиш ва таъмирлаш.
17Жисмоний шахсларнинг шахсий автомобилларини майда таъмирлаш, уларга аксессуарлар ва автосигнализация ўрнатиш, ғилофлар ва пол қопламаларини тикиш.
18Жисмоний шахсларнинг автомобилларини ювиш, автомобиллар кузовларини силлиқлаш.
19Механизация воситаларини қўлламай, уйда бажариладиган юк ортиш-юк тушириш ишлари.
20Макулатура, пластик идиш, темир-терсак ва қўшимча хомашё тўплаш.
21Халқ табобати (лицензияси бўлганда).
22Хусусий шахсларга бош хизматкор ва консьерж хизматларини кўрсатиш.
23Шахсий транспортдан фойдаланиб, жисмоний шахсларга товарларни етказиб бериш (юк ташиш бундан мустасно).
24Бозорлар ва савдо комплексларида майда юкларни араваларда ташиш.
25Илгари фойдаланилган товарларни сотиб олиш ва сотиш.
26Велосипедларни таъмирлаш.
27Ёғоч меъморчилиги (болалар майдончалари ва парк зоналари учун ёғочдан ясалган қурилмалар, ҳайкаллар).
28Рассомлик.
29Металл таъмирлаш ишлари (уйда амалга ошириладиган маиший металл буюмларини таъмирлаш
(калитларнинг дубликатларини тайёрлаш, соябонларни таъмирлаш, бошқа маиший металл буюмларини оддий таъмирлаш).
30Уйда попкорн, фрезерда музқаймоқ тайёрлаш ва сотиш.
31Деҳқон бозорларида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан чакана савдо қилиш.
32Газеталар, журналлар ва китоб маҳсулотлари билан чакана савдо қилиш.
33Сартарошлик хизматлари, маникюр, педикюр хизматлари.
34Косметолог хизматлари ва шунга ўхшаш бошқа хизматлар.
35Уйда кир ювиш ва дазмоллаш хизматлари.
36Тикув, мўйна, чарм ва трикотаж буюмларни, бош кийимларни ва тўқимачилик галантереяси буюмларини таъмирлаш, аҳолининг якка тартибдаги буюртмаси бўйича тикув в  трикотаж буюмларини, бош кийимларини ва тўқимачилик галантереяси буюмларини тикиш.
37Газламаларга нақшлар солиш (газламалар ва кийим ашёларини қўлда бўяш, газламаларга, шу жумладан трафаретли босма ва қўлда расм чизиш усули билан расмлар солиш).
38Аҳолининг якка тартибдаги буюртмалари бўйича пойабзал тикиш, пойабзални таъмирлаш, бўяш ва тозалаш.
39Якка тартибда дераза ва эшик пардаларини тикиш ва таъмирлаш, каштачилик.
40Галантерея буюмларини тайёрлаш ва таъмирлаш.
41Бижутерия ва жевакларни тайёрлаш ва таъмирлаш.
42Калитлар тайёрлаш.
43Ўлчов воситалари тайёрлаш ва ижарага бериш.
44Гулчамбарлар (шу жумладан, мотам гулчамбарлари), сунъий гуллар, икебана, гул маржонларини тайёрлаш.
45Тўсиқлар, ҳайкаллар, металлдан ясалган гулчамбарларни тайёрлаш ва таъмирлаш.
46Кесувчи буюмлар ва асбобларни чархлаш.
47Аквариум балиқлари, декоратив қушлар ва бошқа ҳайвонларни кўпайтириш ва сотиш.
48Мусиқа асбобларини таъмирлаш ва созлаш.
49Видео ва фотосуратга олиш хизматлари.
50Қадоқлаш ускуналаридан фойдаланмаган ҳолда уй шароитида миллий ширинликлар, қандолат маҳсулотларини тайёрлаш ва сотиш.
51Миллий нон ва патирларни тайёрлаш ва сотиш.
52Салатлар ва тузламаларни тайёрлаш ва сотиш, шунингдек, уй шароитида доналаб сотиладиган таомларнинг айрим турларини тайёрлаш ва ўтириш жойларини ташкил этмасдан ёки маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг қарори билан ажратилган махсус жойларда сотиш.
53Уйда қуйиб сотиш учун салқин ичимликлар, айрон, гўжа ҳамда қурт тайёрлаш ва сотиш.
54Тўгараклар ташкил этиш ва юритиш.
55Тулумни шишириш хизматлари (таксидермик ишлар).
56Гуллар ва декоратив дарахтлар етиштириш ва сотиш (шу жумладан бонсай санъати).
57Реклама буклетларини тарқатиш, уйда операторлар томонидан буюртмалар қабул қилиш.
58Муқовалаш ишлари.
59Намойишларда кийимлар моделини намойиш қилиш, расмли журналларда, реклама фильмлари ва видео клипларда суратга тушиш.
60Экскурсияни ташкил этиш ва ўтказиш хизматлари.
61Матнни яратиш ва ишлов бериш (копирайтер, рерайтер, SЕО-копирайтер, SЕО-рерайтер, мусаҳҳиҳ, контент-менежер, муҳаррир, е-mail орқали хатларни жўнатиш бўйича мутахассис, спичрайтер, транскрибер ва бошқалар).
62Мулътимедиа, дизайн ва санъат материалларини яратиш ва ишлов бериш (веб-дизайнер, графика дизайнери, компьютер ўйинлари дизайнери, интерьер дизайнери, ландшафт дизайнери, либослар дизайнери, ретушер, фотоколлажчи, вектор графикаси муҳаррири, архитектор, визуаллаштирувчи дизайнер, маълумот дизайнери, интерфейс дизайнери, техник дизайнер, моушн-дизайнер, баннер ясовчи, нашриёт дизайнери, флешер, 3D-дизайнер, видео муҳаррир, видеооператор, бастакор, овоз режиссёри, аранжировкачи, сухандон, фото муҳаррир ва бошқалар).
63Дастурий таъминот, ахборот тизимлари, мобил иловалар ва веб-сайтларни ишлаб чиқиш ва техник қўллаб-қувватлаш (дастурчи, дастурий таъминотни синовчи мутахассис, веб-саҳифаларни саҳифаловчи, веб-таҳлилчи, веб-сайтларни оптимизациялаш бўйича мутахассис).
64Таржима қилиш хизматлари (бадиий адабиётни таржима қилиш, техник таржима, веб-сайтлар, фильмлар, компьютер ва мобил иловалар, тақдимотлар, видео, аудио ва рекламалар таржимаси).
65Ижтимоий тармоқлардаги фаолият (PR-менеджер, интернет-маркетолог, ижтимоий тармоқларда товарлар (ишлар, хизматлар) уни илгари суриш ва реклама қилиш (SMM), ижтимоий тармоқ саҳифалари администратори, аккаунт-менежер, маркетолог, линк-менежер, таргетолог, контекст-реклама бўйича мутахассис, директолог, медиа режалаштирувчи, SMO мутахассиси).
66Кадрлар танлаш соҳасидаги фаолият (интернет-лойиҳалар билан ишловчи менежер, фрилансерлар гуруҳи раҳбари, НR-менежер, рекрутер, шахсий ассистент).
67Онлайн консультация бериш (онлайн-консультант, онлайн-тренер, молиявий маслаҳатчи, вебинар олиб борувчи).

Изоҳ: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ўзини ўзи банд қиладиган шахслар учун фаолият (ишлар, хизматлар) турлари рўйхатига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш ҳуқуқига эга.

ЭСЛАТИБ ЎТАМИЗ, жорий йилнинг 19 май санасида Президент Ш.Мирзиёев раислигидаги видеоселектор йиғилишида ўзини ўзи банд қилган аҳоли даромад солиғидан озод қилиниши ҳақида таъкидлаб ўтган эди.

Жумладан, бунда ўзини ўзи банд қилаётган, қўлида касб-ҳунари бор одамларга муносиб шароит яратиш мақсадида янги тизим жорий этилиши белгиланиб, ўзини ўзи банд қилган 60 дан зиёд касб эгалари даромад солиғидан озод қилиниши маълум қилинган эди.

Абдулла ЧИМИРЗАЕВ тайёрлади.


TELEGRAM: 👉https://t.me/soliq_plus

🔰FACEBOOK: https://fb.com/Soliqplusuz



Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
Условия использования материалов: Все права защищены законами Республики Узбекистан о средствах массовой информации и об авторском праве и смежных правах.

1) Необходимо поставить голубой линк к слову «Soliq plus / Налоги плюс» и направить на наш телеграм канал https://t.me/soliq_plus
2) Неосведомленность об этих правилах не освобождает от ответственности, зафиксированной в соответствующих законодательных актах.